على زمانى قمشه اى

142

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )

مىشود ، در مورد أمواج نور ، فقط بخشي از آنها جذب مىگردد . جذب گزينشى كار منجم را دشوار مىسازد ، نوري كه به چشم ناظر مىرسد تفاوتى عمده با نوري دارد كه ستاره را ترك گفته است . 3 - پراكنده : اين اثر معلول پخش نور از مولكولهاى هوا است . وميزان آن به رنگ نور بستگى دارد . نور آبى به سهولت بيشترى از نور سرخ پخش يا پراكنده مىشود . اين پخش گزينشى هم علت رنگ آبى آسمان وهم موجب رنگ سرخ ونارنجى غروب است رنگ آبى آسمان از ارجحّيتى كه مولكول‌هاى طبقات فوقانى جّو براي پخش اين رنگ قائل شده ونور آبى را در همهء جهات مىپراكنند حاصل مىشود . رنگ سرخ ونارنجى غروب از آن رو است كه اشعهء مستقيم به هنگام غروب بخش عمده نور آبى خود را از دست مىدهد ورنگ سرخ بجا مىماند . 4 - شكست نور : نور چون از فضاى ميان ستاره‌اى ، وارد جوّ مىشود مىشكند وهر چه بيشتر به لايه‌هاى چگالتر نزديك زمين نفوذ كند بيشتر مىشكند ، در نتيجة همه اجرام آسمانى بالاتر از آنچه واقعا هستند به نظر مىرسند ، ميزان اين افزايش در ارتفاع در نزديكى أفق از همه جا بيشتر است وهرچه به سمت الرأس نزديكتر مىشويم كمتر مىشود ، بنابراين : در نزديكى أفق ، مقدار اين شكست بالغ بر نيم درجه مىشود ، در ارتفاع 10 درجه از أفق مقدار آن به 10 / 1 درجه تقليل پيدا مىكند . ودر سمت الرأس صفر است . شكست نور موجب مىشود كه ستارگان وخورشيد را بتوان اندك زماني پيش از طلوعشان ومدت كوتاهى پس از آن كه غروب كرده‌اند